ABD Başkanı Donald Trump’ın Çarşamba günü ithal mallara yönelik geniş kapsamlı gümrük tarifeleri getirdiğini duyurmasının ardından, Amerikalılar hızla alışveriş yapmaya başladı.
Texas’taki Southern Methodist Üniversitesi’nde kamu politikası eğitimi alan Cedar Roach, Trump’ın basın toplantısını dinlerken Kanadalı Lululemon markasından 244 dolarlık spor giyim ve İngiliz House of Sunny’den 150 dolarlık bir kazak satın aldı. Sevgilisi Sean MacKenzie ise üç paket Guinness birası alarak buzdolabının sebzelik bölümünü doldurdu.
Tüketiciler artan fiyatlara karşı önlem alıyor
Ekonomistler, yeni tarifelerin sebze-meyve, giyim, elektronik ve otomobil gibi birçok sektörde fiyatları artıracağını öngörüyor. Amerikalılar, COVID-19 dönemindeki beklenmedik fiyat artışlarını hatırlayarak, bu kez önlem almak için erkenden harekete geçti.
Ülkedeki tüketici güven endeksi, tarifelerin duyurulmasından önce bile enflasyon endişeleri nedeniyle düşüş göstermişti. Ancak birçok kişi, Trump’ın bu adımı müzakere aracı olarak kullandığını düşündüğü için harcamalarını değiştirme konusunda temkinli davranıyordu. Ekonomi uzmanı Peter Atwater, tarifelerin resmiyet kazanmasıyla birlikte halkın endişesinin arttığını belirterek, “Beş yıl önce Tom Hanks’in COVID-19’a yakalanması nasıl bir dönüm noktası olduysa, bu da öyle” dedi.
Ünlü iş insanından stok tavsiyesi
Milyarder iş insanı Mark Cuban, sosyal medya platformu Bluesky üzerinden takipçilerine stok yapmalarını önerdi. “Diş macunundan sabuna kadar depolayabileceğiniz her şeyi alın. ABD’de üretilse bile fiyatlar yükselecek ve suçu tarifelere atacaklar” dedi.
Bazı tüketiciler bu uyarıyı dikkate alarak süpermarket ve elektronik mağazalarına akın etti. New York’ta yaşayan Noel Peguero, elektronik ve ev eşyalarına yaklaşık 3.000 dolar harcadı. 50 yaşındaki Peguero, Queens’te bir mağazadan son kalan 40 inçlik Hisense televizyonu satın alabilmek için çalışanlardan rica ettiğini söyledi.
Gıda fiyatları ve hane bütçeleri üzerindeki etkisi
New Orleans’ta yaşayan Andrea Sanabria, ailesi için büyük miktarlarda gıda alışverişi yaptı. Tek gelirle geçindiklerini belirten 29 yaşındaki Sanabria, “Bütçemizi yeniden düzenleyip toplu alımlar yapacağız ve dışarıda yemek yemeyi tamamen bırakacağız” dedi.
Kaliforniya’daki bir üniversitede psikoloji profesörü olan Wendy Walsh ise, Trump’ın tarifelerinin bütçesine olan etkisini fark ettikten sonra Amazon’daki tüm dilek listesini satın aldı. “Babam bunu ‘tasarruf ederken iflas etmek’ diye tanımlardı,” diyen Walsh, 578 dolarlık alışverişinde uluslararası markalara ait ev eşyaları ve dekorasyon ürünleri bulunduğunu belirtti.
Tıbbi ürünler ve gıda stoklamaya başladılar
Finansal danışman Kelley Long, çevresindeki insanların ekonomik belirsizlikler nedeniyle daha önce sormadıkları sorular sormaya başladığını söyledi. “Bir arkadaşım geçen hafta bana ne kadar nakit evde tutması gerektiğini sordu,” ifadelerini kullandı.
Çin tıbbı üzerine çalışan bir şirketin CEO’su olan Jiaming Ju ise, tarifelerin hem işini hem de ailesini olumsuz etkileyeceğini ifade etti. Zaten COVID-19 sonrası üretim maliyetlerinin arttığını belirten Ju, bir de ocak ayında Los Angeles’ta çıkan yangınlarda evini kaybettiğini söyledi.
Ju, şirketi için Çin’den bitkisel ilaç stoklamaya çalışırken, ailesi için de büyük miktarlarda gıda siparişi verdi. “20 şişe soya sosu, 10 şişe istiridye sosu ve çocuklarımın çok sevdiği deniz yosunlarını alıyorum” dedi.
Tüketiciler gelecekteki zamları öngörerek hareket ediyor
Amerikalılar, ithal mallara yönelik tarifelerin giyimden gıdaya, elektronikten otomobile kadar birçok alanda fiyatları artıracağını düşündükleri için erken alışveriş yapıyor. Ancak uzmanlar, tüketicilere dikkatli olmaları gerektiği konusunda uyarıda bulunuyor.
“Borçlanarak stok yapmayın,” diyen finans danışmanı Kelley Long, tüketicilere bütçelerini korumalarını ve ekonomik belirsizliklere karşı dayanıklılıklarını artırmalarını önerdi.
